ပရမတ်ဘုရားရှင်
ကမ္ဘာ့ ဘာသာတရားတိုင်းက ဘုရားရှိသည်ဟု လက်ခံ ယုံကြည်ကြ၏။ သို့သော် ဘုရားဟူသည်နှင့် ပတ်သက်၍ ခံစားယုံကြည်မှု မတူညီကြပေ။ ဟိန္ဒူ၊ ရေဝတီ (ဂျူး)၊ ခရစ်ယာန်နှင့် အစ္စလာမ် ဘာသာများက ဘုရားဟူ သည်မှာ လောက ခပ်သိမ်းအားဖန်ဆင်းသော အရှင် ဖြစ်သည်ဟု ယုံကြည်ကြပြီး၊ ဗုဒ္ဓဘာသာကမူ ဖန်ဆင်းရှင်မရှိ- ဘုရားဟူသည် လူသားမှ ပွင့်ပေါ် ခြင်းဖြစ်သည်ဟု ယုံကြည်၏။
ဤသည် အများနားလည်ထားသော ယေဘုယျ သဘော ဖြစ်ပြီး၊ ထိုထက် ပို၍ လေ့လာလျှင်- ဟိန္ဒူဘာသာဝင်များက “ဖန်ဆင်းသော ဘုရားမှသည် လူ့လောကသို့ လူသားအဖြစ် ဝင်စားလျက် လူသားအပေါင်းအား တရားအလင်းရောင် သွန်သင်ပြသ ညွှန်ကြားတော်မူ၏ သို့ဖြစ်၍ ဖန်ဆင်းရှင် ဘုရားနှင့် လူသားအသွင် ပွင့်ပေါ်သော ဘုရားသည် အတူတူပင် ဖြစ်သည်” ဟု ခံစားယုံကြည်ကြ၏။ ဤယုံကြည်မှုမှာ ခရစ်ယာန် ဘာသာ၏ ခံစားယုံကြည်ချက်နှင့် တူညီသည်ဟု မှတ်ချက်ပြုနိုင်၏။
တဖန် ထိုသို့ ခံစားယုံကြည်ချက်သည် မဟာယန ဗုဒ္ဓ ဘာသာတို့၏ တြိကာယ ယုံကြည်ချက်နှင့် အသွင်တူနေသည်ကို တွေ့ရပြန်ပါသည်။ တြိကာယ ဟူမူ- ဓမ္မကာယ၊ နိမ္မာနကာယ၊ သံဘောဂကာယ ဟု ကာယ သုံးပါးဖြစ်၍ ဓမ္မကာယ သည် စကြာဝဠာ အပေါင်း၌ တည်ရှိနေသော မူလတရားကိုယ်၊ ထိုတရားကိုယ်မှ တရားဉာဏ်စဉ် အဖြစ် နိမ္မာနကာယဖြင့် လူသားမှ ပွင့်ပေါ်သော သံဘောဂကာယ သို့ ဝင်စားခြင်းဖြစ်၏။ ၎င်းမှာ ခရစ်ယာန်တို့၏ “ခမည်းတော်၊ သန့်ရှင်းသော ဝိဉာဉ်တော်၊ ခရစ်တော်” ဟူသည့် သဘောတရားမှာ အတူတူပင် ဖြစ်၏၊ သို့သော် မဟာယနများက ဓမ္မကာယအား ဖန်ဆင်းရှင်ဟု မသတ်မှတ်ဘဲ မူလပင်မ တရားကိုယ် ဟုသာ ယုံကြည်ကြပေသည်။
ဤအယူအဆနှင့် ဆင်တူသည့်- အမြဲတည်ရှိသော ဓမ္မဓိဌာန် ဗုရားမှ ကိန်းအောင်း၍ လူတွင်ထင်ရှား လူသားသမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓ ပုဂ္ဂလဓိဌာန် ဘုရားများပွင့်ပေါ်ရသည်ဟု- မြန်မာ ထေရဝါဒ ဆရာတော်များဖြစ်သည့် လယ်တီ ဆရာတော်နှင့် ဓမ္မစေတီ ဆရာတော်တို့၏ “သမ္မာစိတ္တ ဘာသာကျမ်း”၊ ဓမ္မစေတီ ဆရာတော်၏ “နိဗ္ဗာန် လမ်းပြ ဓမ္မကထိက ပဒေသာလက်သုံးကျမ်း”၊ ဘုရားဒကာ ဦးလူငယ်၏ “သဗ္ဗညုတ စိန္တာမဏိကျမ်း” နှင့် အခြားသော ဝိပဿနာ၌ ထုံသော ဆရာတော်များ၏ “ဗုဒ္ဓ”၏ အနက် ဖွင့်ဆိုချက် ကျမ်းပေါင်းများစွာတွင် တွေ့ရှိရ၏။
ရေဝတီ (ဂျူး) နှင့် အစ္စလာမ်ဘာသာများက ဘုရားရှင်သည် ကမ္ဘာလောက၌ လူသားအဖြစ် ဝင်စားခြင်းမရှိ၊ လူသားတို့အား တရားပြရန် ပွင့်ပေါ်သော လူပုဂ္ဂိုလ်များမှာ ဘုရားရှင်က စေစားသော သတင်းတော်ဆောင်၊ ဉာဏ်စဉ်တော်ဆောင်များသာ ဖြစ်၏၊ ထို လူပုဂ္ဂိုလ် သတင်းတော်ဆောင်၊ ဉာဏ်စဉ်တော်ဆောင် များအား ပရမတ်ဘုရားရှင်က သဗ္ဗညုတဉာဏ်စဉ် ကိန်းဝပ်ပေးခြင်းသာ ဖြစ်၍ သုံးပါးတစ်ဆူ တြိကာယ မဟုတ်၊ သူ့ကဏ္ဍနှင့် သူ သီးသန့်စီ ဖြစ်၏-ဟု အယူရှိ ကြသည်။
သို့သော် ရေဝတီ (ဂျူး)တို့က ဘုရားရှင်၏ ပုံသဏ္ဌာန်သည် လူသားကဲ့သို့ ဖြစ်သည်ဟု ယုံကြည်ကြ၍၊ အစ္စလာမ်ဘာသာကမူ ဘုရားရှင် ဟူသည် ပရမတ် ဖြစ်၍ အတုမရှိ၊ မနှိုင်းယှဉ်အပ်၊ ပုံမဖွဲ့နိုင်ဟု ယုံကြည်ကြသည်။
အာရာမစ်၊ အာရဗီနှင့် ဟီးဘရူးစာပေတွင် ဘုရားရှင် အတွက် သုံးသော သဒ္ဒါမှာ သီးသန့်အများကိန်းပုံစံ ဖြစ်၍ ပါဠိ၊ ဂရိ၊ လက်တင်၊ အင်္ဂလိပ်၊ မြန်မာပေများတွင် ထိုသို့သော သီးသန့်အများကိန်းပုံစံ မရှိပေ။ ရိုးရိုးအနည်းကိန်း၊ အများကိန်းပုံစံသာ ရှိနေသဖြင့် သမ္မာကျမ်းစာအား ဘာသာပြန်ဆိုသူများက ဟီးဘရူးစာပေ လာ ဘုရားရှင် ဟူသည့် ဝေါဟာရအား “အများကိန်းဖော်ပြမှု တြိကာယ သုံးပါးတစ်ဆူ ဖြစ်သည်” ဟုလည်း ထင်ယောင်ထင်မှားဖွင့်ဆိုသည်ကို တွေ့ရပေသည်။
သီးသန့်အများကိန်းပုံစံဆိုသည်မှာ အနည်းလည်းမဟုတ်၊ အများလည်းမဟုတ် ကိန်းဂဏန်းဖြင့် ရေတွက်နိုင်ခြင်းမရှိသော ပရမတ်စစ်စစ် ဖြစ်သည်ဟု ဆိုလိုခြင်းပင် ဖြစ်သည်။ ထို့ကြောင့် ဤကုရ်အာန် ဘာသာပြန်တွင် အစ္စလာမ်တို့ သက်ဝင်ယုံကြည်သော ဘုရားရှင်အား “ပရမတ်ဘုရားရှင်” ဟု ဘာသာပြန် တင်ပြအပ်ပါသည်။
ဖတ်နေသည်…